25 Лекц № 20: Төрөхийн үү эсвэл олдмол уу? Nature, Nurture.

Өнөөдөр өөрийгөө хүн гэж нэрлүүлж гудамжаар алхах хүмүүнүүд байгалийн өгөгдсөн өгөгдөлөөрөө аз изэнд үнэмшиж цаанаасаа гэж хувь заяандаа хаягдан алхаж буй юу эсвэл цаанаасаа зурсан зургандаа засвар залруулга хийж өөрийн хүслээ даган ээж аав багш найз нөхдөөсөө ямар ч хамааралгүй эрх чөлөөт хүн болон алхаж явна уу?
Энэ удаагийн лекцээр Монгол хүмүүс удамшилийн ген болон манай удмын хүн гэдгээр юу хэлээд буйг тайлбарлана. Түүний хажуугаар заавал удамшилдаа баригдаж ээж аавынхаа үгэнд орж бусдын бүтээл болж амьдрахын оронд өөрөө биеэ дааж өөрийнхөө бүтээл болж өгөгдсөнд биш өөрийн бүтээсэндээ баярлаж явах боломжтой тэр олон боломжуудын тухай ярина.
Ээж аав гэж нэрлэдэг хүмүүсийн үр хөврөлүүд нийлж хүн төрөх үед зөвхөн удамшсан генүүд л хүүхдийн биед тээгдэн төрөх болохоос биш хүүхдийн ухаан бол цагаан цаас шиг л юу ч бичигдээгүй байгаа. Хүүхэд удамшуулан авч буй бүх генүүдийнхээ талыг ээжээсээ үлдсэн талыг ааваасаа авах жишээтэй. Мэдээж удамшиж буй генүүд дотор сайн генүүд ч бий бас муу генүүд ч бий. Жишээлбэл аавын атаархуу зан эсвэл ээжийн гэнэн төрх удамшина. Харин сайн гэвэл аавын авьяас чадвар мөн ээж ном уншдаг боловсролтой ээж байсан бол түүний оюуны чадвар удамших жишээтэй.
Зохиолч буюу сэтгэгч Бернард Шоугийн хэлсэнээр аавынхаа царай муутай генүүдийг аваад ээжийнхээ оюунлаг биш генүүдийг аваад төрсөн хүн ёстой л энэ хорвоо дээр одоо өгөгдсөнүүдэд буюу удамдаа найдах биш харин өөрийгөө хөгжүүлэх хувийн тоглолтын асуудал гарч ирэх жишээтэй.
Философич буюу бодогч Имануэл Кантын хэлсэнээр өөрийгөө өөрчилж өөрөө өөрийгөө авч явах зоригтой байгаа ч гэж хэлсэнээр хүн заавал эдийн засагч банк санхүүгийн хүн болж мөнгө тоолохдоо биш эсвэл хуулийн мэрэгжилтэй болж ээж аавынхаа хүслийг дагах биш түүний эсрэг зөрж хүүхдийн цэцэрлэгийн багш болж хүнийг шийтгэх биш хүнийг хүмүүн болгодог ёс суртахуунтай тусч хүн болох боломжтой.
Хүн өөрөө сэтгэгч биш бодогч болох гэвэл ном их уншиж бас ном их бичиж энэ хорвоо дээр өөрөө өөрийнхөө хүчинд итгэсэн нийгмийг номоороо өөрчилж цааш хөгжиж дэвшихэд тус болж ёстой ямар их зоригтойгоо харуулж чадах жишээтэй. Өөрийн хүчинд итгэхгүй зориггүй хүмүүс бэлэн амьдрал хайж ашиглах хүн сонгож бусдыг золиослож улстөрч маягийн амьдралаар амьдардаг.
Бодож чаддаггүй зөвхөн сэтгэдэг ард түмнүүд сэтгэлийн хөдөлгөөндөө баригдаж дуулж найрлаж наадамдаж улс орноо хөгжүүлж чадахгүй бусдад өр зээл тавьж газар ухаж нутгаа түрээсэлж амьдрах жишээтэй.
Төгөлдөр хуурч ээжийн охин төгөлдөр хуурын гентэй төрөх магад өндөртэй. Гэхдээ түүний орчинд төгөлдөр хуур тоглох боломж олдохгүй бас өөрөө тэр хөгжимөө тоглох хүсэлгүй бол өгөгдсөн авьяасын хэрэг гарахгүй. Гэтэл авьяасгүй ч гэсэн төгөлдөр хуурыг сурч хөгжимийн амт шимийг эдэлж энэ хорвоод гоо зүйн таашаалаар амьдрахаар шийдсэн хүн өгөгдөлд биш хичээл зүтгэл хүсэл эрмэлзлээрээ өөрийгөө бүтээх жишээтэй. Мэдээж төгөлдөр хуур хөгжимүүдийн дотор сонгодог төрөл учраас маш их дасгал бас хувийн сахилга бат хэрэгтэй. Амархан болон нот багатай хөгжимүүд бол өөр асуудал.
Сумо аавын хүү төрөхдөө мэдээж сумогийн генүүдийг авах магад өндөр. Гэхдээ заавал сумо болж аавынхаа хүслийг дагахгүй өөрийнхөө хүслийг дагаж роман бичдэг хүн болох хүсэлтэй бол одоо тэгээд хүүгээ удирдаж эрх чөлөөг хаасан сумо аавын хүсэл биелэхгүй байх эмгэнэлтэй. Тиймээс хүү эрх чөлөөгөө эдлэж аавынхаа сүүдрээс гарч өөрөө өөрийнхөө бүтээл болж чадвал үүнийг ёстой жинхэнэ эрх чөлөө гэхээс биш хий хоосон улстөрийн эрх чөлөөтэй ямар ч хамаагүй.

Advertisements